Vedísk stjörnuspeki
Vedísk vs. Vestræn?
Það eru margir sem velta fyrir sér hver sé í raun munurinn á vestrænni og vedískri stjörnuspeki. Bæði stjörnukerfin eiga sér sama uppruna og bera því að mörgu leyti með sér svipaða eiginleika. Vestræn stjörnuspeki á í raun uppruna sinn í þeirri vedísku skv. kenningum flestra fræðimanna. Þegar Alexander hinn mikli fór sigurför sína um heiminn, fyrir um 2000 árum, þá opnaðist Indland fyrir hinum vestræna heimi og í kjölfarið flæddi mikil þekking þar á milli. Um og eftir þann tíma hafa fundist menjar um stjörnuspeki í hinum vestræna heimi en engar áður en þessi blöndun þekkingar átti sér stað. Í dag eru þessi tvö stjörnukerfi að mörgu ólík og verður hér stiklað á því stærsta.
Mikilvægasti munurinn liggur í útreikningi og viðmiðun dýrahrings vetrarbrautarinnar. Flest okkar höldum við að það sé aðeins einn dýrahringur sem endurspeglar raunverulega staðsetningu stjarnanna og stjörnumerkjanna. Við gætum t.d. ímyndað okkur að þegar við finnum staðsetningu plánetu í merki í stjörnualmanaki, t.d. staðsetning Júpiters í bogmanni, að þá gætum við horft til himins og séð hvar Júpiter er staðsettur í merki bogmannsins. Þetta er hins vegar sjaldnast raunin. Dýrahringurinn sem vestræn stjörnuspeki notast við í dag kallast “the tropical zodiac” eða hvarfárs dýrahringur og er ekki reiknaður út frá stjörnunum. Þetta þýðir einfaldlega það að hann svarar ekki til mælanlegra staðsetninga þeirra. Júpiter sem skilgreindur er skv. vestrænni speki í bogmanni er í raun einhvers staðar innan sporðdrekamerksins. Útreikningur “hvarfárs” er ekki flókinn en miðast jafndægur að vori og er bundin við árstíðir jarðarkúlunar. Fyrsti dagur fyrsta stjörnumerksins eða hrútsins á sér því enga samsvörun við rétta staðsetningu stjarnanna í raunveruleikanum en vor jafndægur samsvarar í rauninni til fiskamerksins. Þetta er vegna fyrirbæris sem kallast “pólvelta miðbaugsins” en það eru litlar en stöðugar breytingar sem verða á snúning jarðarinnar um eigin ás. Á ári hverju myndast örlítil skekkja sem breytir sjónahorni okkar til stjarnanna sem samsvarar til u.þ.b. einnar gráðu á 70 árum. Síðan vestrænir stjörnuspekingar, fyrir um 2000 árum, fóru að notast við þennan “hvarfárs” dýrahring hefur þessi viðmiðunarpunktur færst til um heilar 23° og þess vegna passar ekki dýrahringurinn sem notaður í vestrænni stjörnuspeki ekki við raunverulegar staðsetningu stjarnanna í himinhvolfinu. Sá dýrahringur sem svarar til raunstaðsetninga stjarnanna kallast “the sidereal zodiac” eða stjörnuárs dýrahringur og miðast við raunverulega staðsetningu stjarnanna á hverjum tíma. Vedísk speki notast við þessar mælingar. Stjörnufræðin hefur frá öræfum alda bæði verið flokkuð sem bæði vísindi og listform. Þar sem þessi listrænu vísindi tilveru okkar eru í raun byggð á stærðfræðilegum útreikningum er nákvæmni í útreikningum mikilvæg svo eitthvað sé að marka listræna- eða spádómsþátt þessara miklu vísinda.
Fyrir utan þennan grundvallarmun dýrahringsins á kerfum vestrænna og vedískra spekinga eru fleira sem má nefna. Vedíska kerfið eitt og sér notast við svokölluð Dáshatímabil. Dáshatímabilin sýna það sérstaklega hvaða áunnið karma mun gera vart við sig í tíma og rúmi. Þessi nákvæmlega útreiknuðu tímabil spá ekki bara fyrir um það sem mun gerast í lífi persónunnar heldur hvernig henni mun líða þegar það gerist. Aðaltímabilin geta verið allt að 20 ár í senn en eru einnig brotin niður í undirtímabil sem vara jafnvel í aðeins einn dag. Vedískur stjörnuspekingur er fær um að álykta tímabil góðæris eða erfiðleika en það sem meira er, einnig uppáskrifað “ýmislegt” til bóta eins og orkusteina, möntrur, jurtir, liti, yogastellingar og lifnaðarhætti sem vinnur á sviði orkustrauma plánetanna og geta auðveldað erfiðu tímana eða bætt enn góðærin. Fáir vestrænir stjörnuspekingar eru færir um að bjóða uppá heilunarleiðir til að bæta eða styrkja kortið þitt en það er grundvallaratriði í vedískri speki. Hennar helsti tilgangur liggur í því að aðstoða okkur mannfólkið við að lifa okkar besta mögulega lífi í heimi sem þar sem náttúruöflin eru ríkjandi og við mannfólkið verðum að lifa og anda í takt við allt annað í kringum okkur. Vedíska speki notast einnig við hin svokölluðu deilikort. Deilikortin eru smækkuð mynd af einingum í kortinu sem kallast “hús” og bjóða uppá nákvæmari túlkun á einskorðaða þætti lífs okkar. Til dæmis má nefna að ef skoða á karma í kringum sambönd þá er níunda deilikortið skoðað, en það tíunda ef skoða á karma í kringum vinnu o.s.frv. Eins eru deilikortin einnig notuð til að finna út réttan fæðingartíma ef vafi er um hann og eru þau fær um að færa nákvæmni í lestur kortsins.
Vedíska stjörnuspekin er hluti af stóru heilunarkerfi yogafræðanna en margir á Íslandi kannast orðið við yogafræðin og nokkrir við ayurvedafræðin en bæði byggjast þau á sömu fornum ritum Indverja – vedaritunum. Veda ritin byggjast öll á fornri visku uppljómaðra meistara Himalayafjallanna.
